ارائه پروتکل برای درمان زمان محدود سرطان با استفاده از بهینه‌سازی چند هدفه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 صنعتی شاهرود

2 خواجه نصیرالدین طوسی

3 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی

چکیده

هدف اصلی در این مقاله طراحی یک روش بهینه با درنظر گرفتن شرایط خاص یک بیمار برای درمان سرطان است، بطوریکه بیماری قادر به بازگشت نباشد. مساله مهمی که در بسیاری از مطالعات قبلی کمتر مورد توجه قرار گرفته است، ناپایدار بودن نقطه تعادل بدون تومور در پایان درمان است. بدین‌معنی که بعد از توقف شیمی‌درمانی، مسیر حرکت سیستم از نقطه تعادل بدون تومور دور می‌شود و سلول‌های تومور دوباره شروع به رشد می‌کنند. برای برطرف کردن این مشکل، یا باید در تمام طول زندگی بیمار شیمی‌درمانی را ادامه دهیم که از منظر بیولوژیکی عملی نبوده، و یا این نقطه تعادل را پایدار کنیم. در این مقاله برای رسیدن به درمان زمان محدود از منطق دوم استفاده می‌کنیم؛ یعنی از واکسن‌درمانی برای تغییر دینامیک سیستم حول نقطه تعادل بدون تومور استفاده می‌شود و شیمی‌درمانی برای بردن سیستم به ناحیه جذب این نقطه تعادل اعمال می‌گردد که منطق جدیدی برای درمان سرطان است. برای ارزیابی میزان اصلاح سیستم از تئوری پایداری لیاپانوف استفاده شده است. برای بهینه‌سازی شیمی‌درمانی، دو تابع هدف متعارض را هم‌زمان بهینه می‌کنیم، به گونه‌ای که اندازه تومور و اثرات جانبی داروی بر روی بیمار کمینه شوند. شرایط بیمار از قبیل سن و بیماری نیز درنظر گرفته شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Proposing a finite duration cancer treatment using multi-objective optimization

نویسندگان [English]

  • Mostafa Nazari 1
  • Ali Ghaffari 2
  • Mahdi Shafigh 3
1 Department of Mechanical Engineering, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran.
2 Faculty of Mechanical Engineering, K.N. Toosi University of technology.
3 K.N. Toosi University of Technology
چکیده [English]

This paper proposes an optimal method for eradicating cancer, such that it can not be relapsed. The major issue, is that the tumor free equilibrium point at the end of chemotherapy is still unstable. Mathematically, it means that when the chemotherapy is stopped, the trajectory of the system moves away from the tumor free equilibrium point and the tumor cells starts increasing. To overcome this problem, we can either restart the process of chemotherapy or try to stabilize the equilibrium. In this article the dynamics of the system is changed around the tumor free equilibrium point by the use of vaccine therapy and the chemotherapy pushes the system to the domain of attraction of the desire point. For optimal chemotherapy, two objective functions optimized simultaneously in order to minimize the size of tumor as well as the side effects of the anticancer drug on the patients’ body. After removing the chemotherapy, the cancer does not relapse due to change in the dynamics of the system. Simulation results show that by applying this method, the cancer cells population approaches to zero even after cessation of chemotherapy for a long time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mathematical Cancer Model
  • Chemotherapy
  • Vaccine Therapy
  • Multi-objective optimization
  • Finite Duration Treatment